Ακουστική Μικρών Χώρων (μέρος Β')

PMS_livingroom.jpg                                               Είδαμε λοιπόν στο πρώτο μέρος ότι ιδανικό δωμάτιο που να μη παρουσιάζει αξονικούς ρυθμούς δεν υπάρχει (όλα τα δωμάτια έχουν διαστάσεις). Υπάρχουν όμως αναλογίες δωματίων οι οποίες προσεγγίζουν το ιδανικό. Αυτό γίνεται με την ομοιόμορφη κατανομή των αξονικών ρυθμών αλλά και των αρμονικών τους. Με το τρόπο αυτό ομαλοποιείται η ενέργεια μέσα στο χώρο και δεν υπάρχουν ανεπιθύμητοι συντονισμοί. Παρακάτω παραθέτω ένα πίνακα με μερικές από τις ιδανικές αναλογίες.

                      ΜΗΚΟΣ              ΠΛΑΤΟΣ

              ΥΨΟΣ x 1,39             ΥΨΟΣ x 1,14

              ΥΨΟΣ x 1,54             ΥΨΟΣ x 1,28

              ΥΨΟΣ x 2,33             ΥΨΟΣ x 1,6

              ΥΨΟΣ x 1,9               ΥΨΟΣ x 1,4

              ΥΨΟΣ x 1,9               ΥΨΟΣ x 1,3

              ΥΨΟΣ x 2,1               ΥΨΟΣ x 1,5

Αν ανήκεται στους τυχερούς και το δωμάτιο ακρόασης σας πληρεί μια από τις παραπάνω αναλογίες έχετε πολλές πιθανότητες με λίγο κόπο να πάρεται ένα πολύ καλό ηχητικό αποτέλεσμα.

Ακουστική Μικρών Χώρων (μέρος Α')

big_image_summit.jpg  Πολλοί από εμάς αγόρασαν το ηχοσύστημα τους με βάση την ακρόαση του σε ένα φιλικό σπίτι ή σε ένα σχετικό κατάστημα. Τι ποιο λογικό άλλωστε αφού άκουσαν κάτι που τους άρεσε να το αγοράσουν.  Το πήγαν λοιπόν σπίτι τους το έστεισαν όσο καλύτερα μπορούσαν και περίμεναν να ακούσουν κάτι ανάλογο με το προηγούμενο άκουσμα. Αμ δε που είναι έτσι. Ο ήχος που πήραν δεν είχε καμία σχέση με αυτό που περίμεναν. Γιατί συμβαίνει αυτό;

Αυτό που εύκολα και αβίαστα μπορούμε να δώσουμε σαν απάντηση είναι ότι ένα ηχοσύστημα ακούγεται διαφορετικά σε κάθε χώρο. Το πόσο συμμετέχει ο χώρος στο τελικό ηχητικό αποτέλεσμα μπορούμε χοντρικά να πούμε ότι είναι 30-40% αν και αυτό δε λέει πολλά.

 Να διευκρινήσουμε εδώ ότι το ζητούμενο για μια σωστή ακρόαση είναι η ισόποση κατανομή της ακουστικής πίεσης στο χώρο μας, σε όλο το ακουστικό φάσμα. Αυτό όμως σπανίως συμβαίνει. Συνήθως έχουμε μέγιστα και ελάχιστα σημεία πίεσης.

Για να δούμε γιατί συμβαίνει αυτό θα πρέπει να εξετάσουμε τη φύση του ήχου. Ο ήχος κατά βάση είναι ενέργεια. Ενέργεια που μεταφέρεται από μία παλλόμενη επιφάνεια (τα μεγάφωνα μας στη προκειμένη) με τη βοήθεια ενός μέσου (του αέρα στη περίπτωση μας) και φτάνει σε κάποιο αισθητήριο όργανο (αυτιά). Αν τώρα η ενέργεια αυτή βρίσκεται σε περιορισμένο φάσμα συχνοτήτων (ακουστικό φάσμα) θα γίνει αντιληπτή από το αυτί μας. Απαραίτητο για τη δημιουργεία ήχου είναι η ύπαρξη ενός μέσου, στη προκειμένη περίπτωση αέρας, διότι ο ήχος δε μεταδίδεται στο κενό.  Σαν κύμα λοιπόν έχει κάποιες διαστάσεις το λεγόμενο μήκος κύματος. Το μήκος κύματος υπολογίζεται από τη σχέση λ=340/f όπου 340 είναι η ταχύτητα του ήχου στον αέρα  (340 m/sec) και f είναι η συχνότητα. Δηλαδή το ακουστικό φάσμα από 20 κύκλους έως 20000 κύκλους είναι από 17 μέτρα έως 1,7 εκατοστά περίπου.

Από την άλλη τώρα το δωμάτιο που βρίσκεται το σύστημα μας έχει κάποιες φυσικές διαστάσεις (πλάτος, μήκος και ύψος). Οι διαστάσεις αυτές σε κάθε περίπτωση θα συμπίπτουν με το μήκος κύματος μιας συγκεκριμένης συχνότητας. Για παράδειγμα αν το ύψος του δωματίου είναι 2,8 μέτρα αυτό αντιστοιχεί σε συχνότητα 123 κύκλων βάση της παραπάνω σχέσης. Οι συχνότητες στις οποίες ένας χώρος εμφανίζει έντονα μέγιστη και ελάχιστη ηχητική πίεση ονομάζονται Αξονικοί Ρυθμοί αυτού. Αλλά δεν είναι μόνο αυτές οι συχνότητες στις οποίες ο χώρος μας εμφανίζει μέγιστη και ελάχιστη πίεση αλλά και τα ακέραια πολλαπλάσια αυτών. Αν ας πούμε το πλάτος μας είναι 6,9 μέτρα και η συχνότητα που αντιστοιχή είναι 50 κύκλοι πρόβλημα θα εμφανίζεται και στους 100 και στους 150 και στους 200 κύκλους κ.τ.λ. Βέβαια όταν αυξηθεί πολύ η συχνότητα λόγο του μικρού μήκους κύματος η ενέργεια στο χώρο ομαλοποιείται. Φανταστείτε τώρα πόσο έντονο γίνεται το πρόβλημα όταν οι συχνότητες αυτές συμπίπτουν σε δύο διαστάσεις του χώρου μας ή ακόμα χειρότερα και στη τρίτη. Ιδανικά υπάρχουν κάποιες αναλογίες των διαστάσεων του χώρου ακρόασης (μήκος=ύψοςx1,39 και πλάτος=ύψοςx1,14 για παράδειγμα) όπου οι αξονικοί ρυθμοί δε συμπίπτουν οπότε δεν έχουμε και έντονο πρόβλημα. Βέβαια εδώ πρέπει να σταθούμε τυχεροί ή να υπολογίσουμε το δωμάτιο πριν το χτίσουμε.

Βλέπουμε λοιπόν, συνοψίζοντας το πρώτο μας μέρος, ότι οι αναλογίες των διαστάσεων του χώρου μας είναι ένας βασικός παράγοντας για διαφορετικό αποτέλεσμα.