Οι περισσότεροι από εμάς κάποτε ενδιαφερθήκαμε για μια συσκευή ήχου. Πιστεύω ότι ένα μεγάλο ποσοστό μπήκαμε στο πειρασμό να κοιτάξουμε τις μικρές αγγελίες για την αγορά μεταχειρισμένης συσκευής. Πλεονέκτημα, ένα και δελεαστικό: αποκτάς τη συσκευή που επιθυμείς από 20% έως και 80% φτηνότερα. Μειονεκτήματα πολλά και αυτά ακριβώς θα εξετάσουμε εδώ καθώς και τις πιθανές παγίδες μιας τέτοιας αγοράς.
Γενικά να πούμε ότι μια μεταχειρισμένη συσκευή τις περισσότερες φορές δεν έχει εγγύηση. Η εγγύηση αντιπροσωπεύει ένα σημαντικό ποσοστό της αρχικής τιμής της ίσως και 20%. Αυτό σημαίνει ότι αν σε σύντομο χρονικό διάστημα σταματήσει να λειτουργεί επιβαρυνόμαστε το κόστος επισκευής της. Επίσης κάποιες φορές λείπουν τα εγχειρίδια χρήσης της οπότε θα πρέπει ή να είμαστε εξοικειωμένοι με αντίστοιχες συσκευές ή κάποιος γνώστης να μας δείξει τις λειτουργίες της. Ακόμα και για το αν υπάρχει η αρχική της συσκευασία της ή όχι θα πρέπει να ενδιαφερθούμε καθώς έτσι γλυτώνει φθορές κατά τη μεταφορά.
Παρακάτω θα πούμε δύο λόγια για τα σημεία που πρέπει να προσέξουμε ανάλογα το είδος της συσκευής και πως να αξιολογήσουμε τη τιμή της.
1) Ηχεία.
α) Εξωτερική κατάσταση. Τα ηχεία λόγο συχνών μετακινήσεων και ταλαιπωριών (καθάρισμα σπιτιού) συχνά πυκνά έχουν σημάδια ή ακόμα και ρωγμές από κάποιο πέσιμο. Μικρά σημάδια, πλην του αισθητικού μέρους, δεν επειρεάζουν την απόδοση ενώ αντίθετα οι ρωγμές χρήζουν οποσδήποτε επισκευής. Καλό θα είναι να υπάρχει η συσκευασία τους για να διευκολυνθούμε κατά τη μεταφορά τους, ειδικά αν είναι ογκώδη.
β) Μεγάφωνα. Η κατάσταση των μεγαφώνων είναι πολύ σημαντική. Γούφερ με σκισμένη ανάρτηση ή καταστραμένους κώνους θέλουν αντικατάσταση ή έστω επισκευή. Μεγάφωνα που τρίζουν κατά την αναπαραγωγή είναι ταλαιπωρημένα και δουλεμένα στα όρια τους. Απαιτείται επίσης επισκευή. Προσέξτε ακόμα αν τα μεγάφωνα που απαρτίζουν το ηχείο είναι τα γνήσια του κατασκευαστή ή έχουν αλλαχτεί. Σε περίπτωση αντικατάστασης τους με άλλα ίδιων διαστάσεων αλλά διαφορετικού τύπου ακυρώστε την αγορά. Μιλάμε πλέον για ένα εντελώς διαφορετικό ηχείο από αυτό που αρχικά σχεδιάστηκε αφού καμπίνα και κύκλωμα διαχωρισμού είναι εκτός τόπου και χρόνου.
2) Ενισχυτικά.
α) Εξωτερική κατάσταση του μηχανήματος καθώς και πλήρη λειτουργικότητα αυτού. Ελέγξτε αν όλα τα ποτενσιόμετρα (φωνή, μπάσα, πρίμα, ισσοροπία καναλιών) και οι επιλογής δουλεύουν όπως πρέπει χωρίς διακοπές, τριξήματα και παραμορφώσης στον ήχο. Τα βύσματα εισόδου σήματος από τις πηγές (RCA) και εξόδου προς τα ηχεία (μπόρνες) θα πρέπει να είναι σε καλή κατάσταση και ικανά να ασφαλίσουν.
β) Παρατηρήστε τις βίδες του μηχανήματος αν είναι φθαρμένες ή όχι. Αν ναι σχεδόν σίγουρα έχει ανοιχτεί για επισκευή ή βελτίωση. Βεβαιωθήται ότι όλα έγιναν όπως πρέπει πριν προχωρήσεται στην αγορά (απαιτεί εμπειρία) αλλά απαιτήστε χαμηλότερη τιμή στη περίπτωση της επισκευής. Αν τώρα το μηχάνημα έχει υποστεί βελτίωση ο ήχος του θα είναι καλύτερος υπό την προυπόθεση βέβαια ότι ο τεχνικός γνώριζε τι έκανε και οι αλλαγές είναι ουσίας και όχι φιγούρας (η αλλαγή πυκνωτών τροφοδοσίας επιφέρει πολύ μεγαλύτερη βελτίωση από ότι οι μπόρνες των ήχειων αλλά οι δεύτερες φαίνονται ενώ οι πυκνωτές όχι).
3) Πηγές.
Εδώ ότι και να πούμε θα είναι λίγο αφού οι πηγές αποτελούνται από μηχανικά (κινητά) μέρη και ηλεκτρονικά με τα πρώτα να είναι ευπαθή στη σκληρή χρήση (ιδίως τα πικάπ). Γενικά προσέχουμε για τα CD player.
α) Nα ανοιγοκλείνει αβίαστα το πορτάκι του δίσκου χωρίς περίεργους θορύβους.
β) Ο χρόνος αναγνώρισης του δίσκου να μην είναι ιδιαίτερα μεγάλος (ίσως να είναι πολυδουλεμένο το Laser)
γ) Το μηχάνημα να μην είναι ιδιαίτερα παλιό (άνω των 8 ετών) διότι οι μηχανισμοί ανάγνωσης έχουν πεπερασμένο χρόνο λειτουργίας και δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι για τη χρήση του. Ακόμα και πολυμερισμός της ανάρτησης του Laser έχει παρατηρηθεί με αποτέλεσμα τη καταστροφή του.
Για τα πικάπ προσέχουμε:
α) Να μην ακούγονται μηχανική θόρυβοι ή τριξίματα κατά τη περιστροφή του πλατό.
β) Οι τζόγοι του πηγαδιού και του βραχίονα να είναι μηδενικοί.
γ) Αν μιλάμε για πικάπ ανάρτησης, αυτή θα πρέπει να αποσβένει σε λογικό χρόνο και να μη τερματίζει εύκολα.
δ) Για τις κεφαλές απαιτείται αρκετή εμπειρία πρίν προχωρήσετε στην αγορά τους και λόγο της ενδεχόμενης φθοράς της βελόνας αλλά και λόγο της φθοράς της ανάρτησης τους.
4) Καλώδια.
α) Εδώ προσέχουμε να μην υπάρχουν τσακίσματα ή φθορές στη μόνωση του καλωδίου.
β) Αν το καλώδιο είναι χάλκινο να μην υπάρχουν σημάδια οξείδωσης.
γ) Τα βύσματα διασύνδεσης (RCA) ή οι ρευματολήπτες αν μιλάμε για καλώδιο ρεύματος να είναι σε καλή κατάσταση χωρίς ραγίσματα.
Παρατηρώ να έχουν αυξηθεί οι πωλήσεις μεταχειρισμένων ή και καινούργιων λυχνιών καλής ποιότητας. ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΣΟΧΗ. Αν δεν ήστε σίγουροι για τη προέλευση τους μην αγοράσεται. Ο καθένας, δίνοντας ένα κινητό τηλέφωνο, μπορεί να πουλήσει λυχνίες με ελάχιστο υπολοιπόμενο χρόνο ζωής. Για να ελεχθεί η κατάσταση τους απαιτήται ένα όργανο που ονομάζεται λυχνιόμετρο και το διαθέτουν ελάχιστη.
Παρακάτω θα προσπαθήσω με λίγα λόγια (όσο αυτό είναι εφικτό) να σας αναφέρω τα κριτήρια, που κατά τη γνώμη μου θα πρέπει να έχουμε κατά νου, πριν προχωρήσουμε στην αγορά συστήματος ήχου έτσι ώστε να κάνουμε τη σωστότερη επιλογή.
Τα κυριότερα κατά τη γνώμη μου είναι:
α) Οικονομικός Παράγοντας (ποσό που έχουμε σκοπό να διαθέσουμε)
β) Σκοπός Συστήματος (τι ανάγκες θα κληθεί να καλύψει το σύστημα)
γ) Διαθέσιμος Χώρος (σε τι χώρο θα τοποθετηθεί το σύστημα)
δ) W.A.F. τα αρχικά του woman acceptance factor ή παράγοντας γυναικείας αποδοχής (αφορά κυρίως παντρεμένους)
Αναλύοντας τον οικονομικό παράγοντα, αφού αποφασίσουμε το ποσό που θα δαπανήσουμε, πρέπει να σκεφτούμε τα εξής:
1) Αρκεί το ποσό αυτό για την ποιότητα συσκεύων (και ήχου κατ'επέκταση) που επιθυμούμε; Είναι μάλλον προτιμότερο να δαπανήσουμε όλο το ποσό για την αγορά ενός ενισχυτή και ενός ζευγαριού ηχείων της επιθυμίας μας. Μπορούμε αρχικά να <<βολευτούμε>> με το φτηνό DVD που διαθέτουμε χρησιμοποιώντας το σαν πηγή αφήνοντας για αργότερα, όταν το επιτρέψουν οι περιστάσεις, την αγορά αξιόλογης πηγής (ή πηγών). Το επόμενο βήμα θα είναι η αγορά ακριβώτερων καλωδίων, ικριωμάτων στήριξης (rak) και ούτο καθεξής. Η συμβουλή μου είναι να μη βιαστείτε. Ένα-ένα τα μέρη του συστήματος και ποιοτικά παρά μαζεμένα και <<δευτεράτζες>>.
2) Καταμερισμός του ποσού: Γενικά για ένα σύστημα που αποτελείται από μία πηγή ο καταμερισμός του ποσού πρέπει να είναι κάπως έτσι: 35% για αγορά ηχείων, 35% για αγορά ενισχυτή, 20% για αγορά πηγής και 10% για καλώδια. Τα παραπάνω ποσοστά μπορεί να διαφοροποιηθούν έως και 5% αλλά όχι παραπάνω αν θέλουμε να έχουμε ένα ισορροπημένο αποτέλεσμα.
Για σύστημα δύο πηγών (πικάπ και CD) 30% για αγορά ηχείων, 30% για αγορά ενισχυτή, 15% για κάθε μας πηγή και 10% για καλώδια. Αυτά πολύ γενικά.
Μη ξεχνάτε και την αγορά ενός καλού-σταθερού επίπλου στήριξης του συστήματος μας γιατί, όσο παράξενο και αν ακούγεται, έχει και αυτό έχει τη σημασία του στην απόδοση του ήχου.
Συνεχίζοντας με το σκοπό του ηχοσυστήματος θα πρέπει να σκεφτούμαι τι ακριβώς ζητάμε από αυτό. Για παράδειγμα διαφορετική θα είναι η επιλογή ενός γλεντζέ τύπου ο οποίος συχνά πυκνά κάνει πάρτυ στο σπίτι του από ένα τύπο που αρέσκεται στις νυχτερινές ακροάσεις και γενικά ακούει σε χαμηλές εντάσεις. Ο πρώτος θα επιλέξει μεγάλα ηχεία με επαρκή ευαισθησία για μεγάλες εντάσεις και ενισχυτή με πολλά βατ (πάνω από 2x100 Watt RMS) ενώ ο δεύτερος ένα μικρό και ποιοτικό ενισχυτή, (δύο βατ του αρκούν) όπως και μικρά, δύο δρόμων, ηχεία βάσης. Να πω εδώ πως αν ο προ'υ'πολογισμός σας για ηχεία είναι περιορισμένος (κάτω από 1000 ευρώ) προτιμήστε μικρά δύο δρόμων ηχεία μιας και σχεδόν σίγουρα θα έχουν ποιοτικότερη αναπαραγωγή από αντίστοιχης τιμής μεγάλα ηχεία δαπέδου εκτός ίσως από την έκταση του χαμηλού.
Όσο αφορά το χώρο που θα τοποθετήσουμε το σύστημα μας. Γενικά ισχύει ότι σε μικρούς χώρους (κάτω των 20 τετραγωνικών μέτρων) αποδίδουν καλύτερα μικρά ηχεία όπως για παράδειγμα ένα που αποτελείται από 6,5 ιντσών γούφερ και τουίτερ παρά μεγάλα ηχεία δαπέδου τριών δρόμων με 10 ή 12 ιντσών γούφερ που θα υπερφορτώσουν το χώρο με χαμηλές συχνότητες προκαλόντας το γνωστό μπουμάρισμα. Σημαντικό παράγοντα για την αναπαραγωγή στο χώρο μας έχουν και οι αναλογίες των τριών φυσικών του διαστάσεων (μήκος, πλάτος ύψος) ώστε να έχουμε τις λιγότερες συμβολές και ακυρώσεις των ακουστικών κυμάτων που ουσιαστικά κανονίζουν και την απόκριση συχνοτήτων στο δωμάτιο. Εδώ δε μπορούμε να κάνουμε και πολλά πλην της κατάλληλης τοποθέτησης των ηχείων και κάποιον τεχνασμάτων με την επίπλωση.
Και ερχόμαστε στο παράγοντα W.A.F. ή γυναικείας αποδοχής των επιλογών μας. Αν για παράδειγμα έχεις αποφασίσει για ηχείο δαπέδου που υπάρχει με καπλαμά καρυδιάς και καταλληλότερο σημείο τοποθέτησης εκεί που η γυναίκα σου σκοπεύει να βάλει το σύνθετο με απόχρωση οξιάς έχουμε μεγάλο πρόβλημα και δε σε ζηλεύω καθόλου. Η λύση είναι φίλοι μου να βάλετε και τη σύζυγο στη διαδικασία της επιλογής αναφέροντας της πόσο καλύτερο είναι το τάδε ηχείο από το δείνα, πόσο ποιό καλά θα ακούει τη μουσική που της αρέσει και άλλα τέτοια που θα την κάνουν να νομίζει ότι έχει λόγο και άποψη στη τελική επιλογή. Ακόμα μπορείτε να της αναφέρεται μία ακραία επιλογή ηχείου (τεραστίων διαστάσεων και άσχετης με την επίπλωση απόχρωσης) έτσι ώστε αυτό που ήδη έχετε αποφασίσει να φαίνεται σαν αμφότερος συμβιβασμός. Καλό έτσι; ελπίζω μόνο να μη διαβάσει ως εδώ η γυναίκα μου...
Για να ολοκληρώσω τη παρουσίαση της αναλογικής μου πηγής θα πω δύο λόγια για το προενισχυτή φωνογραφικής κεφαλής ιδιοκατασκευής μου. Πρόκειται για μια συσκευή πολύ υψηλής απόδοσης που πολύ δύσκολα θα συναντήσει ανταγωνισμό σε οποιοδήποτε επίπεδο τιμής. Έχει κατασκευαστεί χωρίς να γίνει παραχώρηση σε θέματα ποιότητας κατασκευής και αυτό αντανακλάται άμεσα στον ήχο του. Είναι dual mono φυσικά, δηλαδή εντελώς ανεξάρτητο το κάθε κανάλι, εκτός από το κοινό σασί και το καλώδιο τροφοδοσίας. Έχει δύο στάδια ενίσχυσης και παθητική RIAΑ. Η τροφοδοσία είναι τεράστια για το είδος της σχεδίασης με ένα μετασχηματιστή 100VA ανά κανάλι, χωρητικότητα πυκνωτών ικανή και για τελικό ενισχυτή 2x50 watt αλλά και κορυφαίας ποιότητας υλικά. Tα στάδια της σταθεροποίησης είναι δύο για κάθε τάση μειώνωντας στο ελάχιστο το θόρυβο αλλά και της παρεμβολές του δικτύου. Οι σταθεροποιητές είναι οι γνωστοί LM317 και LM 337 ενώ όλοι οι ηλεκτρολυτικοί πυκνωτές είναι της ELNA ειδικοί για audio εφαρμογές. Όλοι οι πυκνωτές απόζευξης και σήματος (ένας μόνο σε σειρά με το σήμα) είναι της Solen με αυτούς του κυκλώματος της RIAA να είναι της σειράς Tin Foil. Οι αντιστάσεις είναι Kiwame ενώ οι τελεστικοί της Burr Brown. Τα καλώδια της τροφοδοσίας και του σήματος είναι επάργυρα με Teflon μόνωση με τα πρώτα μεγάλης διατομής. Αναφέρω τα παραπάνω για να καταλάβουμε τι εννοούμε όταν λέμε κορυφαία υλικά. Τώρα τελευταία διαβάζουμε σε περιοδικά <<σχετικά με ήχο>> για πανάκριβες συσκευές που προκειμένου να δικαιολογήσουν τα αδικαιολόγητα, παρουσιάζονται από τους δοκιμάστες να έχουν κορυφαία κατασκευή και υλικά ενώ δεν είναι καθόλου έτσι. Απορώ πως άνθρωποι ουσιαστικά άσχετοι με το αντικείμενο που ασχολούνται καταπιάνονται με τέτοια θέματα. Αυτά τα είπα σαν μιά παρένθεση. Τελειώνοντας με τον προενισχυτή πικάπ θα πώ ότι μπορεί να ρυθμιστή το κέρδος του αλλά και η χωρητικότητα εισόδου ώστε να ταιριάζει με όλες της κεφαλές.
Ακόμα και μια ελάχιστη γεύση να έχετε από συστήματα αναπαραγωγής ήχου σίγουρα θα σας είναι γνωστός ο όρος Hi-Fi η συντόμευση του high Fidelity ή Υψηλή Πιστότητα όπως είναι γνωστό στα Ελληνικά. Τι ακριβώς όμως σημαίνει αυτός ο τόσο ταλαιπωρημένος όρος? Με λίγα λόγια πως πρέπει να ηχεί ένα σύστημα ήχου ώστε να χαρακτηριστεί υψηλής πιστότητας? Μια ιδέα για το ποιά θα πρέπει να είναι τα χαρακτηριστικά ενός καλού συστήματος ήχου μας δίνει μια διαφήμιση γνωστής εταιρίας ενισχυτικών από το 1952 παρακαλώ. Ίσως τόσο επίκαιρη όσο ποτέ μιας και στης μέρες μας η προχειρότητα και η φτήνια έχουν καταντήσει την ακρόαση μουσικής αγγαρεία και όχι απόλαυση όπως όφειλε να είναι. Το δικό σας σύστημα πληρεί τα ποιό κάτω χαρακτηριστικά?